Moet je lezen!

Veel tieners en jongeren in onze gemeenten zijn zich hier goed van bewust. Ongeveer 57% van hen leest de Bijbel voor zichzelf daarom minstens een paar keer in de week ¹. 32% doet dat zelfs elke dag. Maar er zijn er ook heel veel die niet of nauwelijks in de Bijbel lezen. We hebben het dan over 43% van de catechisanten in het achterland van de HGJB.

Dat je de Bijbel ‘moet lezen’ heeft voor hen vooral de klank van een verplichting. Misschien hebben ze zelfs het idee dat ze heel goed zonder de Bijbel kunnen. Ze zouden hem niet echt missen als hun ouders ‘vergaten’ er aan tafel uit te lezen. Is het mogelijk om ook deze jongeren te motiveren om toch te gaan bijbellezen? Want: ‘Moet je lezen! Het is echt heel bijzonder wat hier staat!’ Bij de start van het seizoen 2026/2027 willen we hierbij stilstaan.

Motivatie

Het is goed om jongeren te wijzen op de noodzaak van bijbellezen. Maar dat heeft weinig zin als we hen er ook niet toe weten te motiveren. Snappen ze werkelijk waarom de Bijbel zo’n belangrijk boek is? We mogen er niet te snel vanuit gaan dat dat het geval is. Er is reden om daar meer aandacht aan te besteden.

Het bijbelleesonderzoek dat de HGJB in 2025 heeft gehouden onder 640 catechisanten uit haar achterland wijst daarop. Eén van de conclusies daaruit is dat de intrinsieke motivatie voor het bijbellezen fors gedaald is ten opzichte van een vergelijkbaar onderzoek tien jaar geleden. Motivaties als ‘omdat ik toegerust wil worden’, ‘omdat ik bemoedigd wil worden’ en ‘omdat ik soms vermaand moet worden’ scoorden beduidend lager. De enige motivatie die hoger scoorde, was ‘omdat anderen dat van mij verwachten’.

Dit wordt bevestigd door wat jeugdleiders delen op instructieavonden over bijbellezen. Zij hebben de indruk dat veel jongeren bijbellezen ‘omdat wij christelijk zijn’ en ‘omdat m’n ouders dat willen’. Ze lezen er niet in omdat ze denken er iets aan te hebben.

Ervaringen

Als we het hier met kinderen, tieners en jongeren over hebben, moeten we niet alleen vertellen waarom de Bijbel zo de moeite waard is, we moeten het vooral laten zien. Als het goed is, is de Bijbel een boek dat ervaringen oproept.

• Als ouderen in de gemeente kunnen we explicieter maken wat de Bijbel voor ons betekent. We kunnen bijvoorbeeld vertellen over die ene keer dat we iets lazen wat bij ons insloeg – misschien wel omdat we erachter kwamen dat God ons daardoor corrigeerde in een verkeerde manier van denken en/of handelen. Of over dat moment dat we bijzonder getroost werden door een bijbelwoord.
• Ouders spelen een cruciale rol in het wel of niet bijbellezen van hun kinderen. Maar als we tieners ernaar vragen, blijkt dat de gewoonte van bijbellezen na het eten in veel gezinnen niet of nauwelijks meer geoefend wordt. Aan de ene kant is dat begrijpelijk: het is gewoon lastig om iedereen op hetzelfde moment aan tafel te krijgen. Toch is dan des te meer de vraag: hoe belangrijk vinden we als ouders de Bijbel? Laten we dat in de praktijk zien?
• Een positieve ontwikkeling is dat er onder tieners een nieuwe belangstelling is voor het samen bijbellezen in de catechese. Het is belangrijk dat we daarop inspelen: méér tijd inruimen voor de bijbelstudie, desnoods ‘ten koste’ van de inleiding of van andere werkvormen. Neem bijvoorbeeld de tijd om uit te leggen wat de achtergrond was van Paulus’ brief aan Filemon. Laat de tieners vervolgens ontdekken wat Paulus met zijn brief wil zeggen, en wat dat kan betekenen voor ons in deze tijd.

Vanzelfsprekend

De Bijbel lijkt zo vanzelfsprekend. Maar als het erop aankomt, is hij natuurlijk allerminst vanzelfsprekend. Hij is ontzettend bijzonder! Het is genade dat God erdoor spreekt; er gaat kracht vanuit; hij brengt mensen tot bekering; vele miljoenen mensen worden erdoor geïnspireerd en veranderd. Kortom, het is het Woord waarmee God zelf tot ons spreekt! De verwondering daarover mogen we met kinderen, tieners en jongeren opnieuw zoeken: ‘Moet je lezen!’

¹ Bron: bijbelleesonderzoek dat de HGJB voorjaar 2025 heeft gehouden onder 640 catechisanten uit het achterland van de HGJB.