Van generatie op generatie | ‘Ontspan, God gaat Zijn weg’

Bezoekers van HGJB-events kunnen Xander kennen als drummer. Hij begon als vijftienjarige bij het HGJB-Scholierenweekend en speelt nu ook op de HGJB-Kerstconferentie. Daarnaast werkt hij bij het Leger des Heils, op de backoffice, waar hij een schakel is tussen zorg en administratie. Zijn moeder Willeke werkt in het onderwijs en heeft een eigen praktijk voor kinderen die thuis of op school worstelen met gedrag. In haar vrije tijd zingt ze graag. Samen kijken ze terug op hun weg in geloof, muziek en familie.
 
‘Ik ben er eigenlijk een beetje ingerold,’ zegt Xander. ‘Ik kende helemaal niemand bij de HGJB toen ik gevraagd werd om mee te doen in de band. Christian den Heijer, toenmalig bandleider, benaderde me. Ik was een jaar of vijftien en eigenlijk nog doelgroep voor het Scholierenweekend. Ik zei meteen ja, zonder te weten waar ik aan begon. Sindsdien ben ik blijven spelen. Het voelt als een plek waar ik pas. En gelukkig willen ze me nog niet kwijt.’ Zijn moeder luistert en glimlacht. ‘Ik dacht dat ik daar een kleine rol in had gespeeld, maar dat weet ik niet meer zeker. Hoe dan ook, het past heel goed bij jou.’

Muziek met de paplepel

Willeke weet zelf hoe bepalend muziek kan zijn. Ze groeide op in Sliedrecht, in een gezin waarin muziek vanzelfsprekend was. Haar vader was organist, de kinderen kregen les op blokfluit en orgel. Zelf ging ze zingen in gospelkoren, ook op bijzondere plekken: gevangenissen in Dordrecht, Nijmegen en Alphen. ‘Op die plekken ontdekte ik dat muziek vreugde kan brengen waar die nauwelijks aanwezig is. Later heb ik in Alphen aan den Rijn zelfs met gedetineerden een band opgericht. Elke vrijdagmiddag repeteerden we. Er was ruimte voor christelijke liederen, maar ook voor Phil Collins of muziek die iemand van huis uit kende. Een van hen schreef zelfs een eigen aanbiddingslied. Dat vergeet ik nooit meer. Daar, in die gevangenis, heb ik genade beter leren begrijpen dan waar ook.’
 
Het verhaal raakt Xander. ‘Ik speel ook in een coverbandje. Dat is leuk, maar als ik het vergelijk met spelen in een dienst is het leeg. In de kerk merk je dat de Geest werkt. Soms doet het mij persoonlijk niet zoveel, maar dan zie ik wat het met anderen doet. En dat maakt het weer bijzonder. Je mag deel zijn van iets groters.’

‘Het helpt als iemand rekent op je aanwezigheid. Dan blijf je onderdeel van de gemeenschap’

Willeke knikt. ‘Muziek is heel belangrijk. Voor mij is troost vaak verbonden aan klassieke muziek. Zo’n prachtig werk als de Matthäus Passion, bijvoorbeeld. Je voelt hoe generaties voor ons daarin bemoedigd zijn. Dat gaat door tot vandaag.’

Gezin en achtergrond

Familie De Koning bestaat uit vader Jasper, moeder Willeke en drie kinderen: Xander, Thom (19) en Lynn (17). Vader Jasper kreeg pas op latere leeftijd een roeping tot het predikantschap. Daarvoor werkte hij als assistent-bedrijfsleider in een supermarkt en als docent Nederlands. Hij studeerde Nederlands en theologie en werd in 2009 predikant in Genderen, daarna in Alphen aan den Rijn. Sinds februari 2025 is hij predikant in Barneveld.
 
‘Ik kende Jasper uit de supermarkt,’ vertelt Willeke. ‘Hij geloofde toen niet. Wij baden als jongeren in de kerk voor hem, omdat hij voor zijn studie Nederlands de Bijbel ging lezen. Later besloot hij theologie te gaan studeren en wilde hij dominee worden. Toen dacht ik: dat méén je niet. Ik wilde juist de wereld in, Afrika in, kinderen redden. Niet dat leven als domineesvrouw. Toch zijn we samen dat pad opgegaan.’ Achteraf heeft het allemaal zo moeten zijn, merkt Willeke. ‘Als ik terugkijk naar hoe ik toen was, zou ik willen zeggen: ontspan, God gaat zijn weg. Je hoeft de controle niet vast te houden.’

Verweven met het dagelijks leven

Ook in de opvoeding was geloof altijd aanwezig. Xander: ‘Bij ons thuis werd er veel over gepraat. Het geloof zat verweven in gewone gesprekken. Niet zwaar of vanuit de regeltjes, maar wel duidelijk aanwezig. Altijd eigenlijk.’ Dat zit ook in het zorgdragen voor elkaar, vult Willeke aan. ‘Het is niet dat we het steeds benoemen, maar we proberen altijd oog te hebben voor anderen. Dat hoort sterk bij ons gezin. Als er iemand alleen was, nodigden we die uit. Dat vonden we normaal. Mijn ouders deden dat ook al. Ik vind het belangrijk, want dan groei je ermee op.’
 
Zo gewoon is dat niet, merkte Xander. ‘Toen ik 17 was en begon te werken bij het Leger des Heils, kwam ik erachter dat volwassenen niet allemaal zo wijs en genuanceerd waren. Ik dacht: oh, dat is dus bijzonder geweest, hoe ik ben opgegroeid.’
 
Betrokken blijven bij de kerk en geloof gaat niet vanzelf, beseft hij inmiddels. ‘Toen ik nog thuis woonde, ging je daar makkelijk in mee. Kerk, catechisatie, vereniging, het hoorde erbij. Nu ik op mezelf woon, is het anders. Je ligt soms liever in bed op zondag. Daarom heb ik me aangemeld bij een gemeente waar ik verwacht word. Het helpt als iemand rekent op je aanwezigheid. Dan blijf je onderdeel van de gemeenschap.’

‘Heer, onze kinderen’

Willeke luistert rustig mee en weet maar al te goed dat geloven niet vanzelfsprekend is. ‘Ik bid vaak voor jullie—soms heel eenvoudig: Heer, onze kinderen. Ik heb mezelf er weleens op betrapt dat ik meer vertrouwde op mijn eigen zorgen dan op Gods zorg. Maar uiteindelijk moet ik leren loslaten. Hij gaat met jullie mee, ook als ik het niet zie.’
 
Xander reageert: ‘Ik vind dat je daarin altijd heel open bent geweest. Er was bij ons thuis ruimte voor alles. Ik kon vragen stellen, ook twijfelen. Het voelde nooit alsof er iets niet gezegd mocht worden. Dat waardeer ik enorm. Tegelijk probeer je je ouders ook tevreden te houden. Maar ik heb nooit het gevoel gehad dat ik mezelf moest verliezen.’
 
Toch zijn er verschillen. Xander: ‘Ik merk dat mijn generatie moeite heeft met langdurige verplichtingen. Alles is flexibel: een sportabonnement, een streamingdienst, je zegt het net zo makkelijk op. Dus we vinden het ingewikkelder om ons elke week ergens aan te binden. Ik ook. Mijn prioriteiten liggen soms anders. Dat is wel een verschil tussen ons.’ Willeke: ‘Ja, daar botsen we soms over. Maar ik begrijp ook dat jullie in een andere tijd leven. Wij spraken vroeger vaak over trouw: dat je blijft, ook als het lastig is. Voor jullie is de vanzelfsprekendheid daarvan minder groot. Toch geloof ik dat God ook daarin met jullie een weg gaat.’

De doopdag als anker

In de familie wordt de doopdag elk jaar gevierd. ‘Die datum staat gewoon in onze agenda’, zegt Willeke. ‘We eten op die dag wat de kinderen kiezen, en we danken voor wat God dat jaar gaf. Heel eenvoudig, maar wel bewust. Het houdt de doop zichtbaar in het dagelijks leven.’
 
Xander knikt. ‘Voor mij is dat een herinnering dat je vanaf het begin in Gods handen bent gelegd. Het is een anker. Je weet: ik ben een kind van God.’

Levenslessen en muziek

Het gesprek komt terug bij de muziek, die in beide levens een rode draad vormt. Xander: ‘In de HGJB-band speel je nummers die niet altijd mijn persoonlijke keuze zijn, maar dat maakt niet uit. Je ziet dat ze mensen raken. Soms voel ik er zelf weinig bij, maar dan zie ik iemand in de zaal met tranen in de ogen. Dan denk ik: daar gaat het dus om. Dat is groter dan mijn eigen gevoel.’ Willeke vult aan: ‘Wat ik al vertelde: voor mij ligt de troost vaak in muziek. Bach, maar ook black gospel. Muziek kan woorden geven aan geloof, of juist stilte laten vallen waar woorden tekortschieten. Het tilt je boven jezelf uit.’
 
Beiden hebben een tekst die hen al jaren begeleidt. Xander: ‘Voor mij is dat Filippenzen 4:5: Uw vriendelijkheid zij alle mensen bekend. Mijn moeder zei dat vaak tegen mij. Het is een soort levensmotto geworden.’ Willeke: ‘Voor mij is dat Psalm 91. Het beeld van schuilen onder Gods vleugels draag ik mee. Daar vind ik geborgenheid, en dat wens ik mijn kinderen ook toe.’

Wat ze elkaar toewensen

Aan het einde van het gesprek wordt het persoonlijk. Xander: ‘Ik wens mijn moeder rust toe. Dat ze mag weten dat het uiteindelijk allemaal goed komt, ook als het onderweg ingewikkeld is.’ Willeke is zichtbaar geraakt en kijkt haar zoon aan. ‘Ik wens Xander toe dat de vreugde die hij nu uitstraalt, blijft doorgaan. Dat hij mag groeien in ontspanning en vertrouwen, en dat hij de talenten die hij heeft, gebruikt in verbondenheid met God en de mensen om hem heen.’